Makalelerimiz

Yalın Düşünce, değerin tanımlanması, değer yaratan adımların en iyi ve doğru biçimde sıralanması, bu adımların gerektiği anda aksamaya uğramadan atılması ve giderek daha yüksek etkenlikle gerçekleştirilmesinin yollarını gösterir. Yalın Düşünce’nin amacı, yalın bir üretim sistemine, yalın bir şirkete, yalın bir değer zincirine ulaşmaktır. Yönetimin ilgi merkezini değiştirerek, “değer”in “israf”tan ayırt edilmesini sağlamak, organizasyonlar-teknolojiler-sabit kıymetler yerine kaynakları ürüne ve ürünü etkileyecek çalışmalara odaklamak, israflardan arınarak zenginliği yakalamaktır.

Yalın Üretim (Lean Production) tedarikçi-üretici-müşteri zincirini kapsayan temel tekniklerden oluşan ve israfsız üretimi amaçlayan bir üretim ve yönetim biçimidir.

Yalın üretimde ana strateji, hızı artırıp, akış süresini azaltarak, kalite-maliyet-teslimat performansını aynı anda iyileştirmektir.

Yalın Üretim’de emek-zanaat yoğun üretim ile seri üretimin üstünlükleri bir araya getirilmiştir.

Yalın düşüncenin ana prensipleri:

1. Ürün bazında değerin tanımlanması.

Ürün bazında değer, müşteri tanımlarına uygun bir şekilde üretici tarafından yaratılan, müşterinin gereksinimlerini belli bir zaman diliminde, belli bir fiyattan karşılayan, belli özelliklere sahip ürün ya da hizmettir.Değer belirlenirken aşağıdaki yollar izlenebilir.

* Belli bir müşteri grubu belirlenir.
* Bu müşterilerle ilişkiye geçilir.
* Müşterinin üründe olmasını istediği özellikler belirlenir.
* Mevcut üretim kaynakları engel olarak görülmez.
* Ürünle ilgilenecek özel ekipler oluşturulur.
* Ürüne ait birim maliyet belirlenir.

Burada belirttiğimiz değer tanımını yapan ve bu yolları izleyen organizasyon sayısı oldukça azdır. Çünkü yöneticilerin finansman ağırlıklı düşünceleri, değerin müşteri açısından tanımlanması ve yaratılmasını arka planda bırakır. Herhangi bir yeni ürün piyasaya çıkacağı zaman önemli olan müşterinin istekleri değil, tasarlanan özelliklerin müşteri tarafından istenilebileceğidir. Bu düşünce yapısının ardından ürün başarısızlığa uğradığı zaman ise savunma mekanizması “ Müşteriler ürünün yararlarını algılayabilecek düzeyde bilgili değildi “ cümlesine dönüşmektedir. Müşteriden olumlu tepki alınamadığı zaman fiyatı ayarlamak ya da ürüne yeni aksesuarlar eklemek hiçbir zaman çözüm değildir. Burada asıl yapılması gereken müşterinin perspektifinden bakarak yeniden düşünmektir. Dolayısıyla yalın düşünce, değerin, belli müşterilerle oluşturulan diyalog sonucunda, belli fiyatlarla sunulan, belli yetkinliklere sahip olan belli ürünler cinsinden tam ve doğru olarak tanımlanmasına yönelik bilinçli bir çabayla başlamak zorundadır. Bunu gerçekleştirmenin yolu, mevcut varlıklar ile teknolojileri görmezlikten gelmek ve firmaları, güçlü, ürün odaklı ekiplere dayalı ürün grupları temelinde yeniden düşünmektir. Yani değerin tanımlanması, yalın düşüncenin ilk kritik adımıdır. Yanlış ürün ya da hizmetin doğru biçimde üretilmesinin sonucu mudadır.

2. Ürün bazında değer akışının tanımlanması

Yalın düşüncenin bir sonraki aşaması, her ürün için değer akımının bütünüyle tanımlanmasıdır. Firmaların nadiren gerçekleştirme girişiminde bulundukları aşama, hemen her zaman inanılmaz boyutlarda mudanın varlığını ortaya çıkarır.Değer akışını belirlerken kullanacağımız yöntemleri şu şekilde sıralayabiliriz.

* Değer akış yollarının haritalandırılması.
* Akış yolu üzerindeki israfların tespit edilmesi.
* İsrafların ortadan kaldırılması.
Süreçler:
* Ürün geliştirme süreci (tasarım, üretim…).
* Bilgi yönetimi süreci (sipariş, planlama…).
* Fiziksel dönüşüm süreci (hammadde, ürün…)

Yalın düşünce, dünyanın her yerinde iş hayatının skor tutucu standart birimi kabul edilen firmanın ötesine geçerek, bütüne bakabilmeyi, yani, kavramsal boyuttan ayrıntılı tasarıma ve fiili uygulamaya, ilk satıştan sipariş girişleri ve üretim çizelgeleriyle teslimata ve uzaklarda üretilmiş hammaddelerden müşterinin elindeki ürüne dönüşümü gerçekleştirerek, belli bir ürünün üretilmesini sağlayan faaliyetler kümesine bakabilmeyi gerektirmektedir.

3. Akış

Değer tam olarak tanımlanınca belli bir ürün için değer akımı haritasını hazırlayan ve akım üzerinde israfa yol açan aşamaları kaldıran yalın işletmede, artık yalın düşüncenin bir sonraki aşaması başlar. Yani, geride kalan, değer yaratan aşamaların akış halinde olması sağlanır.Aşağıda bulunan sıra izlenir:

* Akışı sağlanan ürün üstüne odaklanılır.
* Akışı engelleyen iş tanımları, prosedürler, talimatlar, fonksiyonlar ve departmanların getirdiği engeller elimine edilir.
* Özgün iş sistemlerini kurarak akış yollarında israfların (duruş, geri dönüş, hurda vb) oluşmasını engellenir.
Akış sağlanırken uygulanan süreçler ise aşağıdaki gibi sıralanabilir;
Süreçler:
* Ürün geliştirme süreci (Pazarlama, ürün mühendisliği, satın alma, planlama ve metot mühendisliği disiplinlerinin uygulandığı, ürüne atanmış takımlar…)
* Bilgi yönetim süreci (müşteri siparişinin alınmasından, satın alma siparişinin verilmesine kadar bilgi teknolojilerinin kullanılması, sistemin varsayımlara göre değil, sonuçlara göre çalışması…)
* Fiziksel dönüşüm süreci (yerleşim planının kesintisiz akışa uygun düzenlenmesi, çalışma ortamının iyileştirilmesi, makine ve işçi yeterliliklerinin artırılması, hatalı parça üretiminin engellenmesi…)
* Üretim süreci (sıfır arıza, sıfır hata, sıfır devamsızlık, hat dengeleme, talebe uygun üretim temposu yalın üretim sistemi

Bu belirttiğimiz aşamaların günümüz firmalarında uygulanması oldukça zordur. Çünkü yapılan işler akış mantığının tersine departmanlaşarak yapılmakta ve üretim aşamalarının yerleri birbirinden uzak yerlere kurulduğu için akış sağlanamamaktadır. Yalın seçenek ise değerin yaratılmasına olumlu bir katkı sağlayacak şekilde fonksiyonların, departmanların ve firmaların görevlerinin yeniden tanımlanmasını sağlayacak şekilde de akımın her noktasında çalışanların gerçek ihtiyaçlarının dile getirilmesini içermelidir.

4. Çekme

Değer, müşterinin istediği zamanda, istediği ürünler için ve talep ettiği hızda üretilmeli ve akmalıdır. Bu durumda talep edilmeyen mal üretilmez, değer zinciri üzerinde istenmeyen stoklar oluşmaz, atıl stok, dizayn değişikliği nedeniyle ürünün yeniden işleme tabi tutulması veya atılması gibi problemlerle karşılaşılmaz. Çekmeyi sağlayabilmek için Kullanacağımız yöntem ise:

Yöntem:
* Üretimde çekme sistemi için, küçük partiler halinde üretim yapılması ve uygun yerlerde tek parça akışının sağlanması.
* Dağıtımda çekme sistemi için, parti büyüklüklerinin küçültülmesi, ambar içi yerleşimin parçaların kullanım sıklığı ve büyüklüğüne bağlı olarak gruplandırılıp, yeniden organize edilmesi.

Müşterinin gerçekten istediği şeyleri, tam istediği anda tasarlayabilme, çizelgeleme ve imal edebilme becerisini kazanmak demek, satış tahminleri işlemini tümüyle bir yana bırakıp, sadece müşterinin istediği şeylerin üretimine odaklanabilmek demektir.Yani müşteriye istemediği ürünleri ürünün istenmeden itilmesi yerine, müşteri istediğinde ürünün çekilmesini sağlamaktır. Günümüz işletmelerinde bunu sağlamak çok güçtür.Çünkü işletmelerin pek çoğu stoklu çalışmakta olup ürünü istenmeden sevk yoluna gitmektedirler.Müşteriler isteklerinin tam olarak karşılanacağından emin olduklarında ve üreticiler kimse istemediği için stokta kalmış ürünleri elden çıkarmaya yönelik indirim kampanyalarından vazgeçtiklerinde talep çok daha fazla istikrarlı bir yapıya kavuşacaktır.

5. Mükemmelliğe doğru yol alınması

Organizasyonlar değeri doğru tanımlamaya başlayıp, değer akımının tümünü belirleyerek, ürün bazında değer yaratan aşamaların sürekli akmasını ve müşterilerin değeri işletmeden çekmelerini sağladıklarında, çalışanlar bir taraftan ürünleri müşterilerin gerçek ihtiyaçlarına yakınlaştırma, diğer taraftan iş yükleri , zaman, maliyetler ve hataları azaltma süreçlerinin sonunun olmadığını görmeye başlarlar.Böylece yalın düşüncenin beşinci ve son ilkesi olan Mükemmellik ortaya çıkar. Mükemmelliğe giden yolda kullanılan yöntem ise şöyle sıralanabilir.

Yöntem:
* KAIZEN (Sürekli iyileştirme): Zaman içerisinde değerin ve değer akış yollarının tanımlanması, değer akışının sağlanması ve değerin çekilmesi.
* KAIKAKU (Radikal iyileştirmeler): Değer zinciri üzerinde yer alan tüm şirketlerin katılımı ile sürecin tümünün aynı anda ele alınması ve radikal bir iyileştirme ile sonuca ulaşılması.
Süreçler:
* Değişime iç bünyede başlanması
* Değişimin sonuçlarının müşteri ve tedarikçilere gösterilip, ikna edilmesi
* Değişimin sonuçlarının müşteri ve tedarikçilere aktarılması
* Radikal ve topyekün iyileştirmelere gidilmesi
Özet olarak yalın düşüncenin gereklerini uygulamaya almak için işletmeleri zorlayan faktörler ve bu faktörleri yaratan koşulları şu şekilde sıralayabiliriz:

ÜRETİMDE TEMEL İSRAFLAR
- Hurdalar
- Fazla üretim
- Gereksiz malzeme taşımaları
- Yarı mamul ve bitmiş ürün stokları
- Gereksiz, katma değer yaratmayan operasyonlar
- İşçinin makine zamanı içinde beklemeleri
- Gereksiz işçi hareketleri

İSRAFIN NEDENLERİ
- Yetersiz çalışma metotları
- Uzun hazırlık aşamaları
- Yetersiz personel
- Eğitim eksikliği
- Yetersiz bakım
- Uzun mesafeler
- Liderlik eksikliği